Chuyển tải hàng hóa trong vận tải đường sắt là gì? Khi nào cần chuyển tải?

Trong vận tải đường sắt, hàng hóa không phải lúc nào cũng đi trên một toa từ điểm đầu đến điểm cuối. Một số hành trình có thể phát sinh bước chuyển sang toa hoặc phương tiện khác.

Quá trình này thường được gọi là chuyển tải hàng hóa. Đây là một hoạt động thường gặp khi tuyến vận chuyển bị gián đoạn hoặc cần kết nối giữa các hệ thống vận tải khác nhau.

Hiểu rõ chuyển tải hàng hóa trong vận tải đường sắt giúp chủ hàng chủ động hơn khi gửi hàng. Đồng thời, doanh nghiệp có thể chuẩn bị bao bì và kế hoạch giao nhận phù hợp.

Chuyển tải hàng hóa là gì?

Chuyển tải hàng hóa là quá trình chuyển hàng từ phương tiện đang vận chuyển sang một phương tiện khác. Sau đó, hàng tiếp tục hành trình đến điểm đích.

Trong vận tải đường sắt, việc chuyển tải có thể diễn ra giữa hai toa xe. Hàng cũng có thể được chuyển từ đường sắt sang xe tải hoặc ngược lại.

Đối với hàng container, không phải lúc nào hàng bên trong cũng được dỡ ra. Container có thể được nâng nguyên chiếc từ toa này sang toa khác. Tổng công ty Đường sắt Việt Nam từng ghi nhận việc sang toa container khi cần chuyển đổi khổ đường trên hành trình quốc tế.

Vì vậy, chuyển tải không đồng nghĩa với việc mở kiện hoặc dỡ toàn bộ hàng hóa.

Khi nào hàng hóa đường sắt cần chuyển tải?

Không phải mọi lô hàng vận chuyển bằng đường sắt đều phải chuyển tải. Hoạt động này chỉ được thực hiện khi hành trình hoặc phương án khai thác yêu cầu.

Một số trường hợp thường gặp gồm:

• Tuyến đường sắt bị tạm thời gián đoạn;
• Hàng cần chuyển sang toa xe khác;
• Hành trình kết hợp đường sắt và đường bộ;
• Hàng cần chuyển giữa các tuyến có điều kiện khai thác khác nhau;
• Vận tải quốc tế phát sinh khác biệt về khổ đường.

Trong trường hợp tuyến bị tắc tạm thời, việc chuyển tải hoặc đổi toa có thể được tổ chức tại khu vực phù hợp. VietRail Cargo cũng từng đề cập phương án này khi nói về xử lý gián đoạn trên tuyến đường sắt.

Chuyển tải hàng hóa được thực hiện như thế nào?

Cách chuyển tải phụ thuộc vào loại hàng và phương tiện sử dụng.

Với hàng đóng thùng hoặc đóng bao, hàng có thể được dỡ khỏi toa cũ. Sau đó, các kiện được kiểm đếm và xếp lên phương tiện tiếp theo.

Đối với hàng đặt trên pallet, xe nâng có thể được sử dụng để hỗ trợ bốc xếp. Hàng cần được giữ ổn định trong quá trình nâng và di chuyển.

Với container, thiết bị nâng có thể chuyển nguyên container sang toa khác. Cách này giúp hạn chế việc tác động trực tiếp đến hàng bên trong.

Sau khi hoàn thành chuyển tải, lô hàng tiếp tục hành trình theo phương án vận chuyển đã bố trí.

Vì sao vận tải đường sắt quốc tế có thể phải chuyển tải?

Một nguyên nhân đáng chú ý là sự khác nhau về khổ đường sắt giữa các mạng lưới.

Khi đoàn tàu không thể tiếp tục chạy trực tiếp trên hệ thống đường ray kế tiếp, container có thể được sang toa phù hợp. Tổng công ty Đường sắt Việt Nam từng mô tả việc container từ Việt Nam đi châu Âu được sang toa tại Kazakhstan để chuyển đổi khổ đường trước khi đi tiếp.

Hoạt động này cho phép hàng tiếp tục hành trình mà không nhất thiết phải mở container. Tuy nhiên, thời gian khai thác có thể tăng do phát sinh thêm công đoạn xếp dỡ.

Chuyển tải có ảnh hưởng đến hàng hóa không?

Mỗi lần chuyển tải đều phát sinh thêm thao tác bốc xếp. Vì vậy, việc đóng gói hàng đúng cách rất quan trọng.

Hàng dễ vỡ cần được chèn lót và bảo vệ phù hợp. Các thùng carton cũng cần đủ độ cứng để hạn chế móp hoặc rách.

Với hàng nhiều kiện, thông tin bên ngoài cần được ghi rõ. Số kiện và ký hiệu hàng hóa giúp việc kiểm đếm thuận tiện hơn.

Nếu hàng được đặt trên pallet, các kiện nên được cố định trước khi bàn giao. Điều này giúp hạn chế xê dịch trong quá trình nâng hạ.

Chuyển tải có làm thời gian vận chuyển lâu hơn không?

Chuyển tải có thể làm phát sinh thêm thời gian xử lý.

Hàng cần được dỡ, kiểm tra và bố trí lên phương tiện tiếp theo. Thời gian thực tế còn phụ thuộc vào loại hàng, thiết bị xếp dỡ và lịch trình vận chuyển.

Trong trường hợp tuyến đường sắt bị gián đoạn, chuyển tải lại có thể là phương án để duy trì hành trình. VietRail từng đề cập việc tổ chức chuyển tải hoặc đổi toa nhằm hạn chế ảnh hưởng khi tuyến bị tắc.

Do đó, chuyển tải không nên được hiểu đơn giản là một bước làm chậm hàng. Đây còn là giải pháp để hàng tiếp tục di chuyển khi điều kiện khai thác thay đổi.

Người gửi hàng cần lưu ý gì khi có chuyển tải?

Chủ hàng nên cung cấp đầy đủ thông tin về loại hàng và số lượng kiện. Trọng lượng, kích thước và đặc điểm hàng cũng cần được khai báo rõ.

Bao bì cần phù hợp với nhiều lần bốc xếp nếu hành trình có chuyển tải. Hàng dễ vỡ hoặc dễ móp nên được gia cố kỹ hơn.

Thông tin người gửi và người nhận cần được thể hiện rõ trên kiện. Với lô hàng lớn, đánh số từng kiện sẽ thuận tiện cho việc kiểm đếm.

Chủ hàng cũng nên trao đổi trước với đơn vị vận chuyển về hành trình. Việc này giúp xác định lô hàng có phát sinh chuyển tải hay không.

Câu hỏi thường gặp về chuyển tải hàng hóa đường sắt

Chuyển tải có giống trung chuyển không?

Chuyển tải và trung chuyển là hai khái niệm có liên quan nhưng cách sử dụng có thể khác nhau tùy hoạt động logistics. Chuyển tải thường nhấn mạnh thao tác chuyển hàng sang toa hoặc phương tiện khác. Trung chuyển thường nói đến việc hàng đi qua một điểm trung gian trước khi đến điểm cuối.

Lô hàng đường sắt nào cũng phải chuyển tải không?

Không. Nhiều lô hàng có thể đi theo phương án vận chuyển đã bố trí mà không phát sinh chuyển tải.

Việc chuyển tải chỉ thực hiện khi tuyến, phương tiện hoặc điều kiện khai thác yêu cầu.

Chuyển tải container có phải mở container không?

Không nhất thiết.

Trong nhiều trường hợp, container có thể được nâng nguyên chiếc sang toa khác. Hàng bên trong không cần dỡ ra trong quá trình này.

Hàng dễ vỡ có thể chuyển tải không?

Có thể, nhưng bao bì cần phù hợp với đặc điểm hàng.

Hàng nên được chèn lót, cố định và ghi ký hiệu cảnh báo khi cần. Việc này giúp hạn chế ảnh hưởng trong quá trình bốc xếp.

Kết luận

Chuyển tải hàng hóa trong vận tải đường sắt là quá trình chuyển hàng sang toa hoặc phương tiện khác để tiếp tục hành trình.

Hoạt động này có thể xuất hiện khi tuyến bị gián đoạn, khi thay đổi phương tiện hoặc trong vận tải quốc tế. Một số trường hợp còn phát sinh do khác biệt về khổ đường sắt.

Người gửi nên đóng gói hàng phù hợp và cung cấp đầy đủ thông tin lô hàng. Việc hiểu trước phương án vận chuyển cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch giao nhận.

Xem thêm

Tải trọng toa xe là gì? Vì sao cần quan tâm khi gửi hàng bằng đường sắt?

Vận Chuyển Đầu Lân Bằng Đường Sắt Nội Địa An Toàn, Tiết Kiệm Chi Phí