Ngành Đường sắt tăng cường kết nối logistics quốc tế Việt Nam – Trung Quốc

Đường sắt Việt Nam mở rộng kết nối logistics quốc tế với Trung Quốc, phát triển hàng lạnh, container và vận tải xuyên biên giới.

Ngày 9/10/2026 tại thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt (TRARAVICO) đã ký Thỏa thuận khung hợp tác chiến lược với Tập đoàn Cảng cạn Hà Bắc và Công ty TNHH Logistics Quốc tế ASEAN Container Đường sắt Trung Quốc (ASEAN – CRCT). 

Thỏa thuận hướng đến việc tăng cường kết nối vận tải đường sắt liên vận quốc tế, phát triển dịch vụ container và logistics xuyên biên giới. Đây cũng là bước mở rộng hợp tác vận chuyển hàng hóa giữa Việt Nam, Trung Quốc, ASEAN và các thị trường quốc tế. 

Mở rộng kết nối vận tải đường sắt liên vận quốc tế

Theo VNR, thỏa thuận được xây dựng nhằm phát huy thế mạnh của từng bên và tăng khả năng phối hợp trong chuỗi vận tải quốc tế.

Trọng tâm hợp tác không chỉ nằm ở vận tải đường sắt.

Các bên còn hướng đến kết nối:

• Nguồn hàng;
• Container;
• Dịch vụ logistics;
• Hải quan;
• Vận chuyển chặng ngắn;
• Container lạnh;
• Hành lang đa phương thức.

Điều này cho thấy vận tải đường sắt quốc tế đang được phát triển theo mô hình chuỗi logistics hoàn chỉnh thay vì chỉ tập trung vào một chặng tàu. 

Phát triển vận tải hàng lạnh bằng đường sắt

Một nội dung đáng chú ý trong thỏa thuận là phát triển vận tải hàng lạnh bằng đường sắt.

Theo VNR, các bên định hướng tập trung vào vận chuyển trái cây từ khu vực miền Nam và Tây Nguyên của Việt Nam sang Trung Quốc. 

Đây là nhóm hàng có yêu cầu cao về:

• Nhiệt độ;
• Thời gian vận chuyển;
• Chất lượng container;
• Khả năng theo dõi;
• Quy trình trung chuyển.

Nếu hệ thống container lạnh được tổ chức tốt hơn, đường sắt có thể trở thành thêm một lựa chọn cho doanh nghiệp xuất khẩu nông sản.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào lịch khai thác, điều kiện cửa khẩu và yêu cầu của từng mặt hàng.

Tăng kết nối nguồn hàng từ Trung Quốc sang Việt Nam

Thỏa thuận cũng đề cập đến việc tăng cường kết nối hàng hóa từ Trung Quốc sang Việt Nam.

Các bên sẽ phối hợp khai thác nguồn hàng quốc tế và tổ chức vận chuyển phù hợp với mạng lưới đường sắt liên vận. 

Điều này có thể tạo thêm lựa chọn cho:

• Nguyên liệu sản xuất;
• Máy móc;
• Linh kiện;
• Hàng tiêu dùng;
• Hàng container;
• Hàng trung chuyển.

Với doanh nghiệp logistics, việc có thêm nguồn hàng hai chiều cũng quan trọng.

Nếu tàu chỉ có hàng ở một chiều, hiệu quả khai thác có thể bị hạn chế. Ngược lại, nguồn hàng hai chiều giúp cải thiện khả năng sử dụng container và phương tiện.

Hướng đến vận chuyển hàng đi nước thứ ba

Một nội dung khác là phối hợp vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc sang Việt Nam và tiếp tục đi nước thứ ba.

Đây là hướng phát triển đáng chú ý đối với vận tải quốc tế.

Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi logistics khu vực thay vì chỉ đóng vai trò điểm đi hoặc điểm đến.

Hàng hóa có thể kết nối giữa:

Trung Quốc → Việt Nam → ASEAN

hoặc tiếp tục tới các thị trường khác tùy phương án khai thác.

Theo VNR, thỏa thuận còn đặt mục tiêu mở rộng kết nối với thị trường châu Âu. 

Phát triển hành lang logistics Hoa Bắc – Việt Nam – ASEAN

Một trong những định hướng lớn của hợp tác là xây dựng hành lang vận tải đa phương thức.

Theo nội dung được VNR công bố, các bên hướng tới kết nối khu vực Hoa Bắc qua Việt Nam tới ASEAN. 

Đây là mô hình có thể kết hợp nhiều phương thức:

• Đường sắt;
• Đường bộ;
• Cảng cạn;
• Container;
• Kho bãi;
• Dịch vụ hải quan.

Với mô hình này, đường sắt đóng vai trò là một mắt xích trong toàn bộ chuỗi.

Hàng không nhất thiết đi hoàn toàn bằng tàu từ điểm đầu tới điểm cuối.

Vai trò của cảng cạn trong vận tải đường sắt quốc tế

Việc Tập đoàn Cảng cạn Hà Bắc tham gia thỏa thuận cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của dry port – cảng cạn.

Cảng cạn là điểm tập kết và xử lý container nằm sâu trong đất liền.

Tại đây, hàng có thể được:

• Tập kết;
• Phân loại;
• Làm thủ tục;
• Chuyển tải;
• Kết nối với đường sắt hoặc đường bộ.

Đối với vận tải liên vận, cảng cạn giúp mở rộng mạng lưới logistics ra ngoài khu vực cảng biển.

Điều này đặc biệt quan trọng với các khu vực sản xuất nằm sâu trong nội địa Trung Quốc.

Kết nối logistics quốc tế cho hàng lạnh và container

ASEAN – CRCT là một trong các bên tham gia thỏa thuận.

Theo VNR, các bên sẽ phối hợp phát triển dịch vụ logistics, bao gồm cả khai thác container lạnh. 

Container lạnh có ý nghĩa với nhiều nhóm hàng như:

• Trái cây;
• Rau củ;
• Thực phẩm;
• Một số nguyên liệu nhạy cảm với nhiệt độ.

Đối với Việt Nam, đây là nội dung đáng chú ý vì xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc có quy mô lớn.

Tuy nhiên, vận tải lạnh yêu cầu cả chuỗi hoạt động đồng bộ.

Container, nguồn điện, lịch tàu và trung chuyển đều phải được kiểm soát.

Hợp tác logistics có ý nghĩa gì với doanh nghiệp Việt Nam?

Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc mở rộng mạng lưới đường sắt quốc tế có thể tạo thêm lựa chọn về tuyến.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đường biển hoặc đường bộ, doanh nghiệp có thể xem xét đường sắt cho những lô hàng phù hợp.

Một hệ thống logistics tốt hơn còn có thể giúp:

• Mở rộng thị trường;
• Tăng khả năng kết nối nội địa Trung Quốc;
• Tiếp cận thị trường ASEAN;
• Kết nối sang Trung Á và châu Âu;
• Đa dạng hóa phương thức vận chuyển.

Tuy nhiên, mỗi lô hàng vẫn cần được đánh giá riêng về chi phí, lịch trình, điểm giao và yêu cầu thủ tục.

Bước tiếp theo sau thỏa thuận khung

Theo VNR, việc ký thỏa thuận khung tạo cơ sở để các bên tiếp tục cụ thể hóa chương trình hợp tác trong thời gian tới. 

Điều này có nghĩa thỏa thuận hiện mới là nền tảng hợp tác.

Các tuyến, sản lượng, lịch tàu và dịch vụ cụ thể vẫn cần được phát triển ở các bước tiếp theo.

Do đó, không nên hiểu đây là việc khai trương ngay một tuyến tàu mới cố định.

Điểm quan trọng nhất là các bên đã xác lập định hướng hợp tác dài hạn trong logistics và vận tải đường sắt quốc tế.

Đường sắt tiếp tục mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng

VNR đánh giá việc ký kết là bước tiến trong quá trình mở rộng hợp tác quốc tế của TRARAVICO.

Thông qua việc kết nối nguồn hàng và phát triển dịch vụ logistics, đường sắt có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực. 

Đối với Việt Nam, điều này phù hợp với xu hướng tăng vận tải container và liên vận quốc tế.

Khả năng kết nối Trung Quốc, ASEAN và các thị trường xa hơn cũng mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Kết luận

Việc TRARAVICO ký thỏa thuận chiến lược với Tập đoàn Cảng cạn Hà Bắc và ASEAN – CRCT là bước phát triển mới trong kết nối logistics đường sắt quốc tế.

Hợp tác tập trung vào hàng lạnh, container, nguồn hàng quốc tế và hành lang Hoa Bắc – Việt Nam – ASEAN. Các bên cũng định hướng mở rộng kết nối tới các thị trường châu Âu. 

Trong thời gian tới, hiệu quả của thỏa thuận sẽ phụ thuộc vào việc cụ thể hóa tuyến vận chuyển, nguồn hàng và dịch vụ thực tế.

VietRail Cargo tiếp tục cập nhật những thông tin mới về vận tải đường sắt, logistics và hoạt động liên vận quốc tế.

Xem thêm

Vận chuyển đồ nhựa gia dụng Hà Nội – Đà Nẵng⁠

Vận chuyển khăn giấy Bình Dương – Hà Nội⁠