Contents
- 1 Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
- 1.1 1. Thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt được tính như thế nào?
- 1.2 2. Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
- 1.2.1 2.1. Khoảng cách giữa ga gửi và ga nhận
- 1.2.2 2.2. Lịch chạy tàu và thời điểm gửi hàng
- 1.2.3 2.3. Năng lực hạ tầng và tình trạng tuyến đường sắt
- 1.2.4 2.4. Thời gian xếp dỡ và xử lý hàng hóa tại ga
- 1.2.5 2.5. Đặc điểm và tính chất của hàng hóa
- 1.2.6 2.6. Tình trạng ùn tắc và sự cố trên tuyến
- 1.2.7 2.7. Thời gian làm thủ tục và giao nhận tại ga đến
- 1.2.8 2.8. Khoảng cách từ ga đến đến địa chỉ giao hàng
- 1.3 3. Những trường hợp có thể làm kéo dài thời gian vận chuyển đường sắt
- 1.4 4. Cách tính và dự kiến thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
- 1.5 5. Cách hạn chế chậm trễ khi vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
- 1.6 6. Những lưu ý khi lựa chọn dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
- 1.7 7. Vietrail Cargo – Tư vấn phương án vận chuyển hàng hóa Bắc Nam bằng đường sắt
- 1.8 8. Câu hỏi thường gặp về thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
- 1.8.1 Thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
- 1.8.2 Hàng nguyên toa và hàng lẻ có thời gian vận chuyển giống nhau không?
- 1.8.3 Thời gian tàu chạy có phải tổng thời gian giao hàng không?
- 1.8.4 Thời tiết xấu có làm chậm thời gian vận chuyển đường sắt không?
- 1.8.5 Hàng hóa cần kiểm dịch có mất thêm thời gian không?
- 1.8.6 Làm thế nào để hạn chế chậm trễ khi gửi hàng bằng đường sắt?
- 1.9 Kết luận
Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
Vận tải đường sắt có lịch trình khai thác và quy trình giao nhận riêng. Thời gian vận chuyển không chỉ phụ thuộc vào quãng đường tàu di chuyển. Nhiều yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến ngày hàng đến thực tế.
Vậy những yếu tố nào ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt? Cùng Vietrail Cargo tìm hiểu chi tiết dưới đây.
1. Thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt được tính như thế nào?
Thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt được tính từ khi đơn vị vận tải nhận hàng và hoàn tất thủ tục tại ga gửi. Thời gian kết thúc khi đơn vị vận tải thông báo hàng đã đến cho người nhận.
Theo Điều 127 Thông tư 33/2025/TT-BXD, kỳ hạn vận chuyển bao gồm ba khoảng thời gian chính:
- Thời gian hàng hóa ở ga gửi.
- Thời gian tàu chạy trên đường.
- Thời gian hàng hóa ở ga đến.
Kỳ hạn vận chuyển được thỏa thuận trong hợp đồng. Nếu hợp đồng không có thỏa thuận, thời gian được xác định theo định mức tại Thông tư.
Cụ thể:
- Hàng nguyên toa: cứ 300 km hoặc chưa đủ 300 km tính 1 ngày chạy trên đường.
- Hàng lẻ: cứ 250 km hoặc chưa đủ 250 km tính 1 ngày chạy trên đường.
- Thời gian ở ga gửi: 1 ngày.
- Thời gian giao hàng ở ga đến: 1 ngày.
Một số trường hợp tàu phải dừng hoặc toa xe phải dừng sẽ được cộng thêm thời gian thực tế theo quy định.
2. Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
Thời gian vận chuyển chịu tác động từ nhiều yếu tố trong toàn bộ quá trình khai thác. Doanh nghiệp cần xem xét từng yếu tố để dự kiến tiến độ phù hợp.
2.1. Khoảng cách giữa ga gửi và ga nhận
Khoảng cách là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến thời gian tàu chạy trên đường.
Tuyến đường càng dài, thời gian vận chuyển thường càng tăng. Chẳng hạn, hàng hóa vận chuyển giữa hai khu vực cách xa nhau sẽ cần nhiều thời gian hơn so với tuyến ngắn.
Ngoài khoảng cách, đặc điểm tuyến đường cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ. Các đoạn đường cong, dốc hoặc có giới hạn tốc độ cần được tính đến khi tổ chức chạy tàu.
2.2. Lịch chạy tàu và thời điểm gửi hàng
Tàu hàng hoạt động theo kế hoạch và biểu đồ chạy tàu. Vì vậy, thời điểm bàn giao hàng có ảnh hưởng đến chuyến tàu dự kiến.
Nếu hàng được bàn giao sau thời điểm tiếp nhận, lô hàng có thể phải chờ chuyến phù hợp tiếp theo. Điều này làm kéo dài tổng thời gian giao nhận.
Doanh nghiệp nên xác nhận trước các thông tin:
- Ngày dự kiến nhận hàng.
- Thời gian hoàn tất thủ tục tại ga gửi.
- Lịch tàu dự kiến khởi hành.
- Thời gian dự kiến tàu đến ga nhận.
- Kế hoạch tiếp nhận hàng tại ga đến.
Việc chuẩn bị hàng đúng lịch giúp hạn chế thời gian chờ trước khi tàu khởi hành.
2.3. Năng lực hạ tầng và tình trạng tuyến đường sắt
Hạ tầng đường sắt ảnh hưởng đến khả năng khai thác và điều hành chạy tàu.
Một số yếu tố cần xem xét gồm:
- Tình trạng đường ray và hệ thống tín hiệu.
- Khả năng thông qua của từng đoạn tuyến.
- Năng lực khai thác tại các ga.
- Hoạt động bảo trì và sửa chữa hạ tầng.
- Các đoạn tuyến có giới hạn tốc độ.
Khi một đoạn tuyến cần sửa chữa hoặc bảo trì, lịch trình chạy tàu có thể phải điều chỉnh.
Ngoài ra, năng lực khai thác tại ga cũng ảnh hưởng đến thời gian tiếp nhận và giải phóng hàng hóa.
2.4. Thời gian xếp dỡ và xử lý hàng hóa tại ga
Xếp dỡ là công đoạn quan trọng trong quá trình vận chuyển bằng đường sắt.
Thời gian thực hiện phụ thuộc vào loại hàng, khối lượng, thiết bị nâng hạ và phương án sắp xếp.
Hàng đóng container, hàng pallet và hàng rời có yêu cầu thao tác khác nhau. Những lô hàng cần thiết bị chuyên dụng có thể mất thêm thời gian chuẩn bị.
Một số công đoạn ảnh hưởng đến tiến độ gồm:
- Tiếp nhận và kiểm tra hàng hóa.
- Cân đo và xác nhận thông tin lô hàng.
- Đưa hàng lên toa xe hoặc container.
- Chằng buộc và cố định hàng.
- Hoàn tất thủ tục trước khi vận chuyển.
Nếu hàng hóa chưa sẵn sàng hoặc thiết bị xếp dỡ không đáp ứng yêu cầu, thời gian chờ có thể tăng lên.
2.5. Đặc điểm và tính chất của hàng hóa
Mỗi loại hàng có yêu cầu vận chuyển khác nhau. Đặc điểm hàng hóa có thể làm thay đổi thời gian chuẩn bị và xử lý.
Một số nhóm hàng cần lưu ý gồm:
- Hàng tươi sống và hàng mau hỏng.
- Hàng dễ vỡ hoặc dễ biến dạng.
- Hàng quá khổ, quá tải.
- Hàng có yêu cầu bảo quản đặc biệt.
- Hàng cần kiểm dịch hoặc kiểm tra chuyên ngành.
Đối với hàng tươi sống, đơn vị vận tải có thể cần bổ sung điều kiện bảo quản. Một số mặt hàng cũng cần kiểm dịch hoặc chăm sóc trong quá trình vận chuyển.
Những công việc này có thể làm phát sinh thời gian dừng tàu hoặc dừng toa xe.
2.6. Tình trạng ùn tắc và sự cố trên tuyến
Các tình huống phát sinh trên tuyến có thể ảnh hưởng đến lịch trình vận chuyển.
Nguyên nhân có thể bao gồm:
- Tắc đường do nguyên nhân bất khả kháng.
- Sự cố kỹ thuật hoặc hạ tầng.
- Thời tiết bất lợi ảnh hưởng đến an toàn khai thác.
- Tai nạn hoặc sự cố giao thông đường sắt.
- Điều chỉnh kế hoạch chạy tàu.
Khi xảy ra sự cố, tàu có thể phải dừng để chờ xử lý hoặc điều chỉnh hành trình.
Theo Điều 127 Thông tư 33/2025/TT-BXD, thời gian thực tế tàu phải dừng do một số nguyên nhân được quy định sẽ được cộng thêm vào thời gian chạy trên đường.
2.7. Thời gian làm thủ tục và giao nhận tại ga đến
Sau khi tàu đến ga, hàng hóa vẫn cần được thực hiện các bước giao nhận.
Quá trình này có thể bao gồm:
- Thông báo hàng đến cho người nhận.
- Kiểm tra thông tin lô hàng.
- Bố trí phương tiện và nhân lực dỡ hàng.
- Hoàn tất thủ tục nhận hàng.
- Bàn giao hàng hóa cho người nhận.
Nếu người nhận chưa bố trí được phương tiện hoặc nhân lực, thời gian giải phóng hàng có thể kéo dài.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị kế hoạch tiếp nhận trước khi tàu đến ga.
2.8. Khoảng cách từ ga đến đến địa chỉ giao hàng
Tàu đến ga không đồng nghĩa hàng hóa đã được giao tận kho người nhận.
Nếu địa chỉ giao hàng nằm xa ga đến, doanh nghiệp cần bố trí thêm phương tiện vận chuyển đường bộ.
Thời gian chặng cuối phụ thuộc vào:
- Khoảng cách từ ga đến đến địa chỉ giao hàng.
- Tình trạng giao thông.
- Loại phương tiện vận chuyển.
- Khả năng tiếp nhận hàng tại kho.
- Thời gian bốc dỡ và bàn giao.
Vì vậy, doanh nghiệp cần tính cả chặng vận chuyển đầu và cuối khi lập kế hoạch giao nhận.
3. Những trường hợp có thể làm kéo dài thời gian vận chuyển đường sắt
Bên cạnh các yếu tố thông thường, một số trường hợp đặc biệt có thể khiến tàu hoặc toa xe phải dừng lại.
Theo khoản 5 Điều 127 Thông tư 33/2025/TT-BXD, thời gian thực tế dừng được cộng thêm trong các trường hợp sau:
3.1. Tắc đường do nguyên nhân bất khả kháng
Một số tình huống khách quan có thể ảnh hưởng đến hoạt động khai thác tuyến.
Khi phát sinh tắc đường do nguyên nhân bất khả kháng, tàu có thể phải dừng để bảo đảm an toàn.
Thời gian dừng thực tế được tính bổ sung theo quy định.
3.2. Hàng hóa cần kiểm dịch hoặc chăm sóc
Một số loại hàng có yêu cầu kiểm dịch hoặc chăm sóc trong quá trình vận chuyển.
Ví dụ như động vật sống và một số sản phẩm có nguồn gốc động vật, thực vật.
Các công việc này cần được thực hiện theo yêu cầu liên quan. Vì vậy, thời gian vận chuyển có thể kéo dài hơn dự kiến.
3.3. Bổ sung điều kiện bảo quản hàng hóa
Hàng tươi sống và hàng mau hỏng có thể cần bổ sung điều kiện bảo quản.
Nếu phát hiện điều kiện bảo quản chưa đáp ứng yêu cầu, các bên cần phối hợp xử lý.
Thời gian dừng để bổ sung điều kiện bảo quản được tính theo quy định tại Điều 127.
3.4. Sửa chữa hoặc gia cố hàng hóa bị xô lệch
Trong quá trình vận chuyển, hàng hóa có thể bị xô lệch hoặc bao bì bị hư hỏng.
Nếu cần sửa chữa, bổ sung hoặc gia cố để bảo đảm an toàn, toa xe có thể phải dừng lại.
Trường hợp được quy định tại Điều 127 sẽ được cộng thêm thời gian dừng thực tế.
3.5. Hàng hóa bị cơ quan có thẩm quyền giữ lại
Một số lô hàng có thể bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền giữ lại để xử lý.
Việc kiểm tra và giải quyết cần tuân thủ yêu cầu của cơ quan chức năng.
Thời gian phát sinh trong trường hợp này cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ giao nhận.
4. Cách tính và dự kiến thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
Để dự kiến thời gian vận chuyển, doanh nghiệp cần xác định đầy đủ các công đoạn của hành trình.
4.1. Xác định khoảng cách vận chuyển
Trước tiên, cần xác định ga gửi và ga nhận.
Khoảng cách vận chuyển là cơ sở để dự kiến thời gian tàu chạy trên đường.
Doanh nghiệp cần sử dụng thông tin tuyến thực tế thay vì chỉ căn cứ vào khoảng cách địa lý giữa hai địa điểm.
4.2. Xác định loại hình vận chuyển
Hàng nguyên toa và hàng lẻ có định mức thời gian chạy trên đường khác nhau khi không có thỏa thuận riêng.
Theo Điều 127 Thông tư 33/2025/TT-BXD:
- Hàng nguyên toa: 300 km/ngày.
- Hàng lẻ: 250 km/ngày.
Đây là định mức áp dụng khi hợp đồng không có thỏa thuận về kỳ hạn vận chuyển.
4.3. Tính thời gian tại ga gửi và ga đến
Ngoài thời gian chạy trên đường, cần tính thêm thời gian xử lý tại hai đầu ga.
Theo quy định, thời gian ở ga gửi và thời gian giao hàng ở ga đến đều được tính 1 ngày trong trường hợp áp dụng định mức tại Điều 127.
4.4. Dự trù thời gian phát sinh
Doanh nghiệp cần xem xét đặc điểm hàng hóa và điều kiện khai thác.
Các yếu tố như kiểm dịch, bổ sung điều kiện bảo quản hoặc sự cố trên tuyến có thể làm thay đổi tiến độ.
Không nên sử dụng thời gian chạy tàu làm căn cứ duy nhất để cam kết ngày giao hàng tận kho.
5. Cách hạn chế chậm trễ khi vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
Doanh nghiệp có thể chủ động nhiều công việc để hạn chế thời gian chờ và phát sinh.
5.1. Chuẩn bị hàng hóa đúng lịch tiếp nhận
Nên hoàn tất đóng gói và phân loại trước ngày bàn giao.
Hàng hóa cần được chuẩn bị đầy đủ để tránh phải chờ bổ sung tại ga gửi.
5.2. Cung cấp thông tin hàng hóa chính xác
Thông tin về tên hàng, số lượng, trọng lượng và kích thước cần được khai báo đầy đủ.
Việc sai lệch thông tin có thể khiến quá trình kiểm tra và tiếp nhận mất thêm thời gian.
5.3. Thống nhất lịch trình với đơn vị vận tải
Doanh nghiệp nên xác nhận lịch nhận hàng và chuyến tàu dự kiến.
Đồng thời, cần trao đổi về ga gửi, ga nhận và thời gian dự kiến giao hàng.
5.4. Lựa chọn phương án xếp dỡ phù hợp
Mỗi loại hàng cần phương án xếp dỡ riêng.
Nên thống nhất thiết bị và nhân lực cần thiết trước khi đưa hàng đến ga.
5.5. Chuẩn bị phương tiện nhận hàng tại ga đến
Người nhận nên chủ động bố trí xe và nhân lực trước khi hàng đến.
Việc này giúp hạn chế thời gian chờ sau khi tàu hoàn thành hành trình.
5.6. Dự trù thời gian cho các tình huống phát sinh
Không nên xây dựng kế hoạch giao hàng quá sát với thời gian dự kiến tàu đến.
Doanh nghiệp cần có khoảng thời gian linh hoạt để xử lý các tình huống ngoài kế hoạch.
6. Những lưu ý khi lựa chọn dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
Thời gian vận chuyển cần được xem xét cùng với phương án giao nhận và đặc điểm hàng hóa.
6.1. Làm rõ thời gian được thông báo
Doanh nghiệp cần xác nhận thời gian được tính từ khi nhận hàng hay từ lúc tàu khởi hành.
Đồng thời, cần làm rõ thời gian dự kiến đã bao gồm xử lý tại ga gửi và ga đến hay chưa.
6.2. Xác định rõ điểm giao nhận
Cần phân biệt giao hàng tại ga và giao hàng tận kho.
Nếu có vận chuyển đường bộ hai đầu, cần tính thêm thời gian cho các công đoạn này.
6.3. Kiểm tra điều khoản về kỳ hạn vận chuyển
Kỳ hạn vận chuyển có thể được thỏa thuận trong hợp đồng.
Doanh nghiệp nên kiểm tra rõ thời gian dự kiến, trách nhiệm của các bên và cách xử lý khi quá kỳ hạn.
Theo Điều 127 Thông tư 33/2025/TT-BXD, nếu quá kỳ hạn vận chuyển, doanh nghiệp vận tải phải trả các chi phí phát sinh do quá kỳ hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng.
6.4. Cung cấp thông tin về đặc điểm hàng hóa
Các mặt hàng cần bảo quản đặc biệt hoặc có yêu cầu kiểm dịch cần được thông báo trước.
Thông tin đầy đủ giúp đơn vị vận tải chuẩn bị phương án phù hợp.
7. Vietrail Cargo – Tư vấn phương án vận chuyển hàng hóa Bắc Nam bằng đường sắt
Thời gian vận chuyển phụ thuộc vào tuyến đường, lịch tàu và đặc điểm từng lô hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần lựa chọn phương án phù hợp với kế hoạch giao nhận thực tế.
Vietrail Cargo hỗ trợ tư vấn phương án vận chuyển hàng hóa Bắc – Nam bằng đường sắt theo nhu cầu của khách hàng.
7.1. Tiếp nhận thông tin lô hàng
Khách hàng cung cấp tên hàng, số lượng, trọng lượng và kích thước.
Thông tin về địa điểm lấy hàng và giao hàng cũng cần được xác nhận.
7.2. Tư vấn phương án vận chuyển
Tùy theo đặc điểm hàng hóa, có thể xem xét phương án vận chuyển hàng lẻ, hàng nguyên toa hoặc container phù hợp.
Việc lựa chọn phương án cần gắn với khối lượng và yêu cầu giao nhận.
7.3. Trao đổi lịch trình dự kiến
Các thông tin về ga gửi, ga nhận và thời gian dự kiến cần được thống nhất trước khi vận chuyển.
Điều này giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch xuất hàng và tiếp nhận hàng.
Liên hệ Vietrail Cargo để được tư vấn phương án vận chuyển phù hợp với đặc điểm lô hàng và nhu cầu giao nhận.
8. Câu hỏi thường gặp về thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt
Thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Thời gian vận chuyển phụ thuộc vào khoảng cách, lịch chạy tàu, hạ tầng, thời gian xếp dỡ, đặc điểm hàng hóa và tình hình khai thác trên tuyến.
Hàng nguyên toa và hàng lẻ có thời gian vận chuyển giống nhau không?
Không. Theo Điều 127 Thông tư 33/2025/TT-BXD, định mức chạy trên đường là 300 km/ngày đối với hàng nguyên toa và 250 km/ngày đối với hàng lẻ khi hợp đồng không có thỏa thuận riêng.
Thời gian tàu chạy có phải tổng thời gian giao hàng không?
Không. Kỳ hạn vận chuyển còn bao gồm thời gian ở ga gửi và ga đến. Nếu giao hàng tận kho, doanh nghiệp cần tính thêm thời gian vận chuyển chặng cuối.
Thời tiết xấu có làm chậm thời gian vận chuyển đường sắt không?
Có thể. Các điều kiện bất lợi có thể ảnh hưởng đến an toàn và hoạt động khai thác. Tùy tình hình thực tế, lịch trình có thể phải điều chỉnh.
Hàng hóa cần kiểm dịch có mất thêm thời gian không?
Có thể. Hàng cần kiểm dịch hoặc chăm sóc động thực vật có thể phát sinh thời gian dừng. Khoản 5 Điều 127 Thông tư 33/2025/TT-BXD có quy định về trường hợp này.
Làm thế nào để hạn chế chậm trễ khi gửi hàng bằng đường sắt?
Doanh nghiệp nên chuẩn bị hàng đúng lịch, cung cấp thông tin chính xác và xác nhận kế hoạch giao nhận từ sớm. Đồng thời, cần bố trí phương tiện nhận hàng tại ga đến.
Kết luận
Thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Trong đó, khoảng cách, lịch chạy tàu, năng lực hạ tầng và thời gian xử lý tại ga đóng vai trò quan trọng.
Doanh nghiệp cần xem xét toàn bộ hành trình để dự kiến tiến độ phù hợp. Việc chuẩn bị hàng hóa đầy đủ và phối hợp sớm với đơn vị vận tải sẽ giúp hạn chế thời gian chờ.
Nếu doanh nghiệp có nhu cầu vận chuyển hàng hóa Bắc – Nam bằng đường sắt, hãy liên hệ Vietrail Cargo để được tư vấn phương án giao nhận phù hợp.
ĐỌC THÊM:
Những loại chứng từ cần chuẩn bị khi gửi hàng hóa bằng đường sắt
Quy trình xử lý khi hàng hóa bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển đường sắt

